Bij alle gerealiseerde mijlpalen en producten of diensten is samenwerking een conditio sine qua non. Niet alleen worden de resultaten beter, maar ook beter inpasbaar en leuker om aan te werken. Dat is de filosofie van Ottens Consultancy.

Om als hoofd Weerdienst de weerdienst van het KNMI ook voor de toekomst state-of-the-art te kunnen laten presteren waren naast het invoeren van technische innovaties ook organisatorische veranderingen nodig. Tegelijkertijd “bleef de winkel open”, dat wil zeggen dat onze 24-uurs dienstverlening aan onze afnemers onverminderd doorgang moest vinden.

Een organisatie als het KNMI werkt bij innovaties internationaal samen met collega weerdiensten en kennisinstellingen. Als hoofd Weerdienst heb ik geregeld afgestemd met afnemers en met vertegenwoordigers van veiligheidsdiensten (politie, brandweer, kustwacht, waterschappen etc.) om de vernieuwde producten en diensten ook te laten blijven aansluiten.

Als sectorhoofd Kennis en plaatsvervangend directeur van het Instituut Collectie Nederland (ICN) heb ik met een multidisciplinair team van enthousiaste professionals mogen werken aan oplossingen voor een goede omgang met roerend erfgoed (museum collecties), zodat wat we de moeite waard vinden om te bewaren ook in de toekomst van waarde blijft.

Met meer dan 50 verschillende projecten, verdeeld over 5 programma’s en perspectieven werd gewerkt aan o.a. kennis voor behoud, toegankelijkheid, vermindering van risico’s en waardering van roerend erfgoed.

Deze projectmatige aanpak maakte samenwerking met andere partijen (Universiteit van Amsterdam, Rijksmuseum Amsterdam, Van Gogh Museum, Mauritshuis, Stedelijk museum, AnneFrank huis en vele anderen) eenvoudiger en voor de gebruikers waren de te verwachten resultaten van de samenwerking concreter. De focus, die door de onderzoeksagenda in de projecten portfolio werd aangebracht, maakte dat met de beschikbare capaciteit en middelen maximaal resultaat gehaald kon worden.

Voor grote projecten en programma’s is voldoende kennis belangrijk om de juiste beslissingen te kunnen nemen. Toch hoeft niet alle benodigde kennis in de eigen organisatie aanwezig te zijn. Door slim samen te werken met partners en door met gebruik van eigen kennis de juiste kennis in te kopen, kunnen complexe projecten tot een goed einde worden gebracht. Als kennismanager van de gehele “natte” Rijkswaterstaat was dit de uitdaging en heb ik samen met mijn kennismanagement team voor een aantal zeer verschillende RWS projecten/programma’s dit middels een kennis-audit kunnen demonstreren.

Als MT-lid RCE en als hoofd van de sector kennis roerend vond ik het belangrijk de verzamelde kennis beschikbaar te maken aan een ieder, die dit mogelijk kan gebruiken in zijn of haar werk. Vanuit de multidisciplainaire onderzoeksagenda was en is veel kennis ontwikkeld en bij elkaar gebracht om partijen in het erfgoedveld te ondersteunen in hun omgang met erfgoed. Deze kennis is vanzelfsprekend beschikbaar in rapporten of congresbundels, maar vaak voldoet deze kennis ontsluiting niet voor toepassing in de praktijk. De gebruikers van deze kennis zijn ok zeer divers. Om tegemoet te komen aan deze gediversificeerde kennisvraag is een kennisportaal ontwikkeld, waarbij zowel de specialist en onderzoeker volledige diepgaande rapporten kunnen inzien, maar ook generalisten enkelvoudige vragen snel beantwoord zien.

De intergouvermentele organisatie ICCROM is de internationale pleitbezorger voor het behoud van cultureel erfgoed. De leden zijn onafhankelijke landen, die de internationale gemeenschap vertegenwoordigen. ICCROM realiseert haar missie door training, informatieoverdracht, onderzoek, samenwerking, en het actief bepleiten van goede zorg voor cultureel erfgoed. Ontwikkelingen in “conservation science” dragen bij aan goed beheer en behoud van cultureel erfgoed. Als voormalig vertegenwoordiger van Nederland bij de General Assembly van ICCROM en als onafhankelijk consultant heeft ICCROM mij gevraagd om op basis van cultuur strategieën, van nationale en supranationale verbanden (EU e.d) een overkoepelend review document op te stellen over “conservation science” en toekomstige ontwikkelingen in dit veld en de impact die dit heeft op het behoud en beheer van cultureel erfgoed.

Als plaatsvervangend directeur ICN en vervolgens als sectorhoofd kennis roerend (RCE) heb ik met relevante partijen onderzocht in hoeverre een Centre of Excellence on conservation in het Ateliergebouw in Amsterdam in een behoefte voorziet, zowel voor de musea in het veld als bij universiteiten. Hierbij lag primair de focus op de intensivering van de reeds bestaande samenwerking tussen UvA en het Rijksmuseum. Maar ook de lopende activiteiten met o.a. het Van Gogh Museum en de TU-Delft zouden hierin een plek moeten krijgen. De bevindingen zijn neergelegd in een strategische notitie, waarin de samenwerkingsmogelijkheden worden weergegeven binnen een kennis en expertise centrum in Amsterdam op het gebied van cultureel erfgoed. Hierin worden opleiding, onderzoek en dienstverlening aan de “erfgoed markt” gecombineerd zodat de door ICN/RCE ontwikkelde onderzoeksfaciliteiten enigszins zelfvoorzienend kunnen draaien in een coöperatieve vorm. Dit was noodzakelijk aangezien de rijksoverheid zich steeds meer terugtrekt van de kennisfunctie. Inmiddels lijkt een dergelijk Centre of Expertise nader vorm te krijgen mede vanwege een hiertoe ge-alloceerd onderzoeksbudget door NWO.

Als hoofd Weerdienst en programma manager 5PP heb ik met een enthousiast team van onderzoekers, projectleiders en meteorologen middels ‘n groot innovatie programma de nieuwste wetenschappelijke inzichten kunnen implementeren in de 24/7 weerdienst operatie van het KNMI, waarbij efficiëntie werd verhoogd en de meteoroloog specifieke waarde kon toevoegen. Dit programma werd in nauwe samenwerking tussen weerdienst medewerkers, ICT-afdelingen en de onderzoeksafdelingen tot stand gebracht. Voorbeelden hiervan zijn automatisering weerbewaking, inzetten van hoge resolutie modellen, hoge resolutie waarneemsystemen gekoppeld aan korte termijn weerverwachtingen etc.

Als kennismanager van RWS en met een achtergrond in de aardwetenschappen was het internationale VN-jaar van de planeet aarde een uitstekende gelegenheid om te demonstreren welke concrete activiteiten RWS onderneemt in een bijzondere relatie met geologische processen. Zo is RWS al meer dan 100 jaar actief in het versterken van onze kustlijn en met het veranderende klimaat wordt dit steeds belangrijker. Deze kustversterking bouwt voort op natuurlijke geologische processen, zoals het sedimenttransport langs de Nederlandse kust, maar ook bodemdaling als gevolg van de aanwezige ondergrond en de vaak noodzakelijke bemaling van laaggelegen gebieden. Namens RWS heb ik zitting genomen in het Nationale Comité en sterk bijgedragen aan het project spiegelzee, waarin in een paviljoen op het strand inzichtelijk werd gemaakt hoe onze kustlijn er door de tijd heeft uitgezien. Dit project was een samenwerking tussen o.a. TU-Delft, TNO, RWS, Waterschap, de provincie zuid-Holland en de gemeente Katwijk.

Optimalisatie van de landelijke taak meetnetten en informatiesystemen van het Hoofd Watersysteem. Als interim hoofd en later als kennismanager heb ik met betrokken afdelingshoofden een interne RWS notitie opgesteld, waarbij efficiëntie, haalbaarheid, bundeling waar het kan, maar specifiek wanneer het moet belangrijke randvoorwaarden waren.

Als hoofd weerdienst (KNMI) heb ik samen met Harry Otten, directeur van MeteoConsult, de Internationale ECAM conferentie in Nederland georganiseerd. We hebben dit kunnen realiseren in nauwe samenwerking met de European Meteorological Society (EMS), collega weerdiensten en gebruikers van weer (producten). Deze conferentie was bij uitstek een voorbeeld van hoe kennis en klant bij elkaar kunnen worden gebracht en vormde het begin van een nieuwe traditie om gebruikers meer te betrekken bij de ontwikkeling van weerproducten en diensten.

As senior advisor to the UN/ECE Taskforce on Monitoring & assessment for transboundary waters, I developed a model that makes use of an information cycle as framework for the management of water resources. This framework helps in the definition of information needs, the design of monitoring networks, the assessment of measured values and reporting of the outcome in a continuous cycle of evaluation and improvement.

Om meer inzicht te krijgen in recente klimaatveranderingen is het voorkomen en de verspreiding van kalkschalig plankton bestudeerd tijdens de laatste glaciale-interglaciale cyclus. Rapport voor RIVM/NOP. Als post-doc heb ik hiertoe samengewerkt met een internationaal en multidisciplinair team van onderzoekers; van geologen, micro-biologen, chemici, atmosfeer deskudigen en modelleurs.

Het meest tastbare eindresultaat van mijn 4-jarig marien-geologisch onderzoek in de Noord-Atlantische oceaan heb ik beschreven in een proefschrift: “Planctic foraminifera as indicators of ocean environments”. Dit gaat over het gebruik van de kalkschalig plankton voor het reconstrueren van oceaancirculatie en watermassa’s uit het verleden. Dit kan vervolgens worden gerelateerd aan vroegere klimaatverandering. Naast het proefschrift heb ik verscheidene artikelen en rapporten geschreven en nieuwe methoden ontwikkeld om plankton ook uit dieper water semi-kwantitatief te verzamelen.